İlim Deryasi.com
ANASAYFA HABER ARA FOTO GALERİ VİDEOLAR İLAHİLER OYUNLAR DOSYALAR SİTENE EKLE RSS KAYNAĞI İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama

EN ÇOK OKUNANLAR

Eposta Kayıt






hepsi burada

A- MÜSAVAT

A- MÜSAVAT

Tarih 19 Ağustos 2010, 18:45 Editör Admin

A- MÜSAVAT

8— İCAZ, İTNÂB ve MÜSAVAT

 

Bu bölüm; icaz (sözü kısaltma), itnâb (sözü uzatma) ve müsavat (eşitlik) hakkındadır. Akla gelen (zihinde bulunan) bütün mânaları, şu üç şekilde ifâde etmek mümkündür:

 

A- MÜSAVAT 

 

Müsavat (eşitlik): sözlükte, fiilinin masdarı olup eşitlik ve denklik mânasına gelir.[1]" Bir meânî terimi olarak; kasdedilen herhangi bir mânayı, kendisine eşit miktarda kelimelerle ifâde etmeye "müsavat" deni­lir. Yâni ibare ile mânânın hiçbiri birbirinden fazla olmayacak.[2]

Başka bir ifâde ile; ibarenin, orta seviyedeki halkın günlük hayatta kul­landıkları ölçüde olması gerekir. Halk; orta derecede belagat ilmini bilme derecesine yükselmemiş ve meramını ifâde etmekten aciz bir duruma da düşmemiş olan kimselerdir.[3]

Konu ile ilgili bazı misaller:

«önceden kendiniz için yaptığınız her iyiliği, Allah'ın katında bulacaksınız.»[4]

« Halbuki kötü tuzağın zararı, ancak

« kurana dokunur.»[5]

«Ne zaman bir kişide bir ahlak bulunursa, o bu ahlakının insanlara gizli kalacağını zannetse bile, o ahlakı (insanlarca) bilinir.»[6]

Nâbiğa ez-Zübyânî (Ö1.M.604), bir şiirinde şöyle der:

« kavuşan (beni yakalayan) gece gibisin. Her ne kadar bulun­duğum yerin, senden uzakta olduğunu zannetsem bile.»[7]

Tarafa b. el-'Abd (öl.M.563), bir şiirinde şöyle der:

«Daha Önce bilmediğin şeyleri, günler (zaman) sana öğretir. Kendisine herhangi bir azık vermediğin kimse de sana çeşitli haberleri getirir.»[8]

a) Müsavatla ilgili bazı âyetler:

«Ayetlerimiz aleyhinde ileri geri konuşmaya dalanları gördüğün zaman, onlar başka bir söze geçinceye kadar onlardan yüz çe­vir.»[9]

«Dedi ki: Şüphesiz sen benimle beraberliğe s abr e demez sin.»[10]

«S/z nankörden başkasını cezalandırır mıyız?» Bu ayette, müsavat vardır.[11]

Kim kafir olursa, küfrü kendi aleyhine olur. İyi işler yapanlara gelince, onlar da kendileri için (cennettteki yerlerini) hazırlamış olurlar.» Bu ay­ette, müsavat vardır.[12]

«Herkes kazandıklarına karşı bir rehindir.[13]

«iyiliğin, iyilikten başka karşılığı var mı? [14]

«Kim Allah'a ve peygamberine itaat ederse A//öft onu, zemininde ırmaklar akan cennetlere koyacaktır; orada devamlı kalıcıdırlar; işte büyük kurtuluş budur.>>[15]

b) Müsavatla ilgili bazı hadisler:

« Helâl, apaçıkbelharam da apaçık bellidir. Bu ikisi arasında şüpheli bazı şeyler vardır...»[16]

«Ameller, ancak niyet-/e; göredir. Herkese, ancak niyet ettiği şey vardır.»[17]

«Ümme­tim, emâneti ganimet olarak, zekâtı da (para) cezası olarak görmedikçe hayır üzerine kalmaya devam edecektir.[18]

«Cibril dediki: ihsan nedir? O (Hz. Muhammed) şöyle cevap verdi: (ihsan), Allah'a: Onu görüyormussun gibi ibâdet etmendir. Çünkü her ne kadar sen onu görmüyorsan da O seni muhakkak görür. >>[19] Ali b. Ebu Tâlib bir sözünde şöyle der:

«Kardeşine, iyilik yapmak suretiyle onu azarla, yine ona iyilik yaparak kötülüğünü sav.»[20]

Not: Edebiyatçılar, belagat âlimleri, zeki insanlar ve diğer bilim adam­ları aşağıda zikredilecek bazı konularda "müsavatı" uygun görmüşler. Bu konuiar, şunlardır:

- İlmî kitaplardaki metinler.

- Kanun ve yasa maddelerinin metinleri.

- Ülkeler arasında yapılan antlaşma metinleri.

- Kararlar, tüzükler ve yönetmelikler.

- Dinî hükümlerle ilgili açıklamalar ve seri'âtın istek ve emirleri.

- Haklar ve vazifelerle ilgili açıklama yapan metinler.

- Ve bu konulara benzeyen diğer metinler.[21]


[1] Mu'cemü'l-mekâyisfi'l-luğa, s.496 ; Lisânui-'arab, 14/410.

[2] - el-Beyân ve't-tebyîn, 1/93; Mu'terakü'l-akrân, 1/222; el-İtkân, 2/808; Mifiâhu'l-'utûm, s.276; el-İzâh, 1/280-286; el-Mutavvel, s. 282; Muhtasaru'l-me'ânî, s. 257; el-'Umde, 1/ 431; el-Meselü's-sâir,  2/178; Strru'l-fesâha, s. 207; Kifâyetü't-tâlih, s. 179; el-Külliyyât, s. 856-857;   Kesşâfü ıstılâhâti'i-fünûn, 1/ 727, 901, 902; el-Belâğatü'l-vâzıha, s. 240; İlmü'l-me'ânî, s. 202; Cevâhiru'l-belâğa, s. 221, 234-235;  el-Câmi', s. 87; 'Vlûmü'l-belâğa, s. 173; el-Belâğatü'l-'arabiyye,'İlmü'l-Me'ânî, s. 413; el-Belâğatü'l-'arabiyye, 2/16-18; Mecâ-mi'u'l-edeb, İlm-i Me'ânî,   s. 212, 237-239; Mu'cemul-mustalahâti'l-'arabiyye, s. 354; Mu'cemü'l-mustalahâti'l-belâğiyye, s. 617-617; Mu'cemü'l-belâğati'l-'arabiyye, s. 290-291; Etfebiyât Lügati, s.107; Edebiyat Bilgi ve Teorileri, s. 109-110.

[3] Miftâhu'I-'ulûm, s. 276.

[4] Bakara suresi, 2/110.

[5] Fâftr jarej/, 35/43; ayrıca bk., el-îzâh, 1/286; el-îtkân, 2/809; Muhtasaru'l-me'ânî, s. 258; İlmü'l'Me'ânî,  s. 203; el-Belâğatü'l-'arabiyye, 2/21; Mu'cemul-belâğati'l-'ara-biyye, s. 290.

[6] Sırru'î-fesâha, s. 21S; Mu'cemÜ'l-mustalahâü'l-'arabiyye, s. 354.

[7] el-îzâh, ]/287; Muhtasaru'l-me'ânî, s. 258; el-Kavlü'l-ceyyid, s. 217; el-Belâğatü'l-vâzıha, s, 239; İlmü'l-Me'ânî, s. 204; el-Belâğatü'l-'arabiyye, 'İlmü'l-Me'ânî, s. 414; el-Belâğatü'l-'arabiyye, 2/22.

[8] Tirmizî, Edeb 70; Sırru'l-fesâha, s. 218; el-Kavlü'l-ceyyid, s. 217; el-Belâğatü'l-vâzıha, s. 239; Cevâhiru'l-helâğa, s. 235; el-Belâğatü'l-'arabiyye, 'İlmü'l-Me'ânî, S. 414.

[9] Eriâm suresi, 6/68.

[10] Kehf suresi, 18/67.

[11] Sebe'suresi, 34/17.

[12] Rum suresi, 30/44.

[13] Tûr suresi, 52/21.

[14] Rahman suresi, 55/60.

[15] Nisa suresi, 4/ 13;   ayrıca bk., el- Beiâğatü'i-'arabiyye, 2/ 24.

[16] Buhârî, İmân 39, Büyü' 2; Müslim, Müsâkât 107,108; £/jm DâvwJ, Büyü' 3; Tirmizî, Büyü' 1; Ataıîf, Büyü' 2, Kadâ' 11; /An Mâce, Fiten 14; Dârimî, Büyü' 1; Ahmed b. Hanbel, Müsned, AJ261, 269, 271, 275.

[17] Buhârî, Bedü'I-vahy 1, îmân 41, İkrah 1, Nikâh 5, Talâk 11, Menâkibü'l-ensâr 45, 'Itk 6, Eymân23.Hiyel 1; Müslim, İmâre 155; Ebû Dâvud, Talâk 11; Tirmizî, Fezâilü'l-Cihâd 16;  Nesâî, Taharet 59, Talâk 23, Eymân 19;  İbn Mâce, Zühd 26; Ahmed b. Hanbel, Müsned, 1/25.

[18] Tirmizi Fiten 38.

[19] Buhârî, îmân 37; Müslim, İmân 1,5 ; Ebû Dâvud, Sünnet 16; Tirmizî, İmân 5, 6; İbn Mâce, Mukaddime 9; Ahmed b. Hanbel, Müsned, 2/426, 4/129, 164.

[20] el-CâmC, 87.

[21] el-Beîâğatü'l-'arabiyye, 2/13-14.

Bu haber 255 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Belağat

10 TAKDİM (ÖNE ALMAK) VE TE'HÎR (SONA BIRAKMAK)

10  TAKDİM (ÖNE ALMAK) VE TE'HÎR (SONA BIRAKMAK) 10 TAKDİM (ÖNE ALMAK) VE TE'HÎR (SONA BIRAKMAK)

9- ZİKRETMEK ve HAZFETMEK

9- ZİKRETMEK ve HAZFETMEK 9- ZİKRETMEK ve HAZFETMEK
Bir Garip Kul12 Temmuz 2011

Tarihte Bugün

Bir kişinin veya bir eserin bu sitede bulunması, bu siteyi hazırlayanların bu kişiyi desteklediği anlamına gelmez. Bu sitenin amacı bu eserleri kullanıcılarının değerlendirmesine sunabilmektir. Sahibinin herhangi bir isteği olursa, eser siteden derhal kaldırılacaktır. lisans ihlalin İletişim sayfamızdan bize bildirebilirsiniz
RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi