HABER ARA

-- Tüm Kategoriler -- aaa Bayram-Kandil Mesajları —  Güzel Sözler Cennet ve Cehennem Çocuklar İçin Dua —  Günlük Okunacak Dualar —  Şifa ayetleri —  Ramazan Ayı —  Önemli Dualar —  Resûlullahın duâları —  Dua Nedir Ne Değildir —  Kuran-ı Kerimden Dualar —  Namaz ile ilgili Dualar Forum Hanımlar için Hutbeler İlahi Sözleri İslami Hayat ve Aile Köşe Yazıları Osmanlı Padişahları Bir Bilene Sor Dosyalar —  İŞ & OFİS ——  Muhasebe ve Stok —  İnternet ——  FTP —  Resim - Grafik ——  Resim Düzenleme Cep Telefonu Haberler Akaid Püf Noktalar —  Temizlikte Püf Noktalar Fıkıh —  A Harfi Sağlık Esma-ül Hüsna —  Esmâül Hüsnâ Anlamları —  Gifler —  Videolar —  Flashlar —  Esmâül Hüsnâ Peygamber Efendimiz —  Hayatı ——  Dünyaya Gelmeden Öncesi ——  Dünyaya Gelişi ve çocukluğu ——  Oniki-Otuz Sekiz yaş arası ——  Peygamberlikten Önce Dünya ——  Peygamberliğin verilişi ——  İlk Müslümanlar ——  Aleni davet ——  Şakk-ı Kamer Mu cizesi ——  Miraç ——  Hicret ——  Hicretin 1. senesi ——  Hicretin 2. senesi Diğer Olaylar ——  Bedir Muharebesi ——  Hicretin 3. senesi ——  Hicretin 4. senesi ——  Hicretin 5. senesi ——  Hendek Savaşı ——  Hicretin 6. senesi ——  Hicretin 7. senesi ——  Hicretin 8. senesi ——  Mekkenin Fethi ——  Huneyn Muharebesi ——  Hicretin 9. senesi ——  Hicretin 10. senesi ——  Veda Haccı ——  Kaynaklar ——  Vefatı —  Hadis-i Şeriflerde Peygamberimiz —  Kuran-ı Kerim'de Hz.Muhammed (s.a.v) —  Efendimiz'e Naatlar —  Örnek Ahlakı —  Şemaili —  Peygamber Efendimizin Yönetimi —  Peygamber Efendimize Şiirler —  Peygamber Efendimize Mektuplar —  Peygamber Efendimize Resimler Peygamberlerimiz —  Hz. Adem —  Hz. Sit —  Hz. İdris —  Hz. Nuh —  Hz. Hud —  Hz. Salih —  Hz. Zülkarneyn —  Hz .İbrahim —  Hz. Lut —  Hz. İsmail —  Hz. İshak —  Hz. Yakup —  Hz. Yusuf —  Hz. Eyyup —  Hz. Şuayp —  Hz. Musa —  Hz. Harun —  Hz. Hızır —  Hz. İlyas —  Hz. Zulkifl —  Hz. Davud —  Hz. Süleyman —  Hz. Yunus —  Hz. Lokman —  Hz. Uzeyr —  Hz. Zekeryya —  Hz. Yahya —  Hz. İsa Ashab-ı Kiram —  Erkek sahabeler ——  Aşere-i Mübeşşere —  Hülefai Raşidin —  Hanım sahabeler ——  Peygamberimizin Zevceleri ——  Peygamberimizin Kızları Kuran-i Kerim —  Elif ba —  Kuran Metinleri ——  Latin Alfabesi ——  Kur-an'ı Kerim Metni —  Tecvid Öğreniyorum —  Kuran_ı Kerim Meali ——  A. Gölpınarlı ——  A. Metin ——  Adem Uğur ——  Ali Bulaç ——  Bekir Sadak ——  Diyanet İşleri ——  Diyanet Vakfı ——  E.Edip Yüksel ——  Elmalılı (Orjinal) ——  Elmalılı (Sade) ——  Gültekin Onan ——  H.Serhat Yeter ——  İ.H. Baltacıoğlu ——  İbn Kesir ——  M.Esed ——  Mevdudi ——  Ö.N. Bilmen ——  Ömer Sevinçgül ——  Seyyid Kutub ——  Suat Yıldırım ——  Suud Heyeti ——  Şaban Piriş ——  T.Koçyiğit ——  Y.N.Öztürk —  Kuran_ı Kerim Tefsiri ——  Ahkâm Tefsiri ——  Besâirul Kuran ——  Büyük Kuran Tefsiri ——  Diyanet Tefsiri ——  El-Camiu li-Ahkami?l-Kur?an ——  Esbab-ı Nüzul ——  Et-Tefsirul Hadis ——  En Kolay Tefsir ——  Furkan Tefsiri ——  Tefsir-i Kebir Mefâtihu?l-Gayb ——  Tefsirül Münir ——  Yeni Anlayışın Işığında Kuran Tefsiri ——  İlmin Işığında Asrın Kur?an Tefsiri ——  Konulu Tefsir ——  Kur?an-ı Kerim Meal ve Tefsiri ——  Kuran Kavram Tefsiri ——  Nesefi Tefsiri ——  Ruhu?l-Furkan Tefsiri ——  Safvetü?t-Tefasir ——  Semerkandi ——  Bakuvi Tefsiri ——  Elmali Tefsiri ——  Fizilal-il Tefsiri ——  Fahrettin Yıldız Tefsiri ——  İbni Kesir Tefsiri —  Kuran_ı Kerim Fihrsti ——  Alfebetik Sıra ——  Konulara Göre —  Kuran_Korkondansı —  Kuran_ı Kerim Ahkamı —  Kuran_ı Kerim Dinle —  Kuran_ı Kerim Video ——  Kabe imamları Hatim Seti ——  Kabe imamlari Hatim 2 ——  Ahmet Al Ajmi Hatim ——  Kani Karaca Görüntülü Hatim ——  ishak Danis Görüntülü Hatim ——  Fatih Çollak Görüntülü Hatim ——  İsmail Biçer Görüntülü Hatim ——  iLHAN TOK OKTAKiPLi HATiM ——  Abdus Samed Görüntülü Hatim ——  Mehmet Emin Ay Hatim —  Kuran_ı Kerim Dinle —  Kuran_ı Kerim İlmi —  Kuran_ı Kerim ve Bilim —  Kuran_ı Kerim Fazileti —  Kuran_ı Kerim Adları —  Surelerin İniş Sebebleri —  Tilavet Secdeleri —  Terimler Sözlüğü —  Belağat Hadis-i Şerif —  Sahih-i Buhari —  Riyazü-s Salihin —  Sünen-i Tirmizi —  Sünen-i Darimi —  Sünen-i Ebu Davud —  Sünen-i Nesai —  Sünen-i İbn i Mace —  El Musned —  Sahih-i Müslim —  Camiul-ulum Vel-hikem —  Câmiul-e Hâdis —  Mucemus Sağir —  Esbabu Vurudil Hadis —  Hadis Tarihi —  Hadis Risaleleri —  Hadis Ansiklopedisi —  Hadis El Kitabı —  Kutsi Hadisler —  Mutevatir Hadisler —  40 Hadis —  Hadis Sözlüğü ——  A ——  B ——  C ——  Ç ——  D ——  E ——  F ——  G ——  H ——  I ——  İ ——  J ——  K ——  L ——  M ——  N ——  O ——  Ö ——  P ——  R ——  S ——  Ş ——  T ——  U ——  Ü ——  V ——  Y ——  Z Mezhebler —  İtikadi Mezhepler —  Diğerleri —  Fıkhi Mezhepler Biyografiler —  A ——  AHMET B. HANBEL —  B ——  Ebû Hanîfe —  C —  Ç —  D —  E ——  Ebû Hanîfe —  F —  G —  H —  I —  İ —  J —  K —  L —  M —  N —  O —  Ö —  P —  R —  S —  Ş —  T —  U —  Ü —  V —  Y —  Z Tarih —  İslam Tarihi —  Osmanlı Tarihi Namaz Vakitleri Mübarek Gün ve Geceler —  Zilhicce ayı —  Recep Ayı —  Regaib Kandili —  Miraç Kandili —  Şaban Ayı —  Berat Kandili —  Ramazan Bayramı —  Kadir Gecesi —  Şevval Ayı —  Kurban ve Kurban Bayramı —  Üç Aylar ve Sonrası —  Mevlid Kandili —  Muharrem Ayı ve Aşure Günü —  Safer Ayı —  Kandil ve Bayram Mesajları Çoğrafyamız —  Afganistan —  Azerbaycan —  Arnavutluk —  Bahreyn —  Bangladeş —  Batı Sahra —  Benin —  Birleşik Arap Emirlikleri —  Bosna-Hersek —  Brunei —  Burkina Faso —  Cezayir —  Cibuti —  Çad —  Eritre —  Endonezya —  Fas —  Fildişi Kıyısı —  Filistin —  Gabon —  Gambiya —  Gine —  Gine Bissau —  Guyana —  Irak —  İran —  Kamerun —  Katar —  Kazakistan —  Kırgızistan —  Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti —  Komor —  Kuveyt —  Lübnan —  Libya —  Maldivler —  Malezya —  Mali —  Mısır —  Moritanya —  Mozambik —  Nijer —  Nijerya —  Özbekistan —  Pakistan —  Senegal —  Sierra Leone —  Somali —  Sudan —  Surinam —  Suriye —  Suudi Arabistan —  Tacikistan —  Togo —  Tunus —  Türkiye —  Türkmenistan —  Uganda —  Umman —  Ürdün —  Yemen İbadetlerimiz —  Namaz —  Hacc —  Zekat —  Oruç —  Kurban İslamda Kadın Rüya Tabirleri —  A —  B —  C —  Ç —  D —  E —  F —  G —  H —  I —  İ —  J —  K —  L —  M —  N —  O —  Ö —  P —  R —  S —  Ş —  T —  U —  Ü —  V —  Y —  Z Sözlükler —  Arabca Sözlük —  Dini Sözlük —  Osmalıca Sözlük —  İsim Sözlüğü —  Risale-i nur Sözlüğü —  Bilgisayar Sözlüğü —  Bitkiler Sözlüğü ——  Hurma Sohbetler —  Fethullah Gülen —  Timurtaş Uçar —  Aziz Kutluay —  Nihat Hatipoğlu —  Ali Küçük —  Mahmut Karakış —  Cevat Akşit —  Hayri Küçükdeniz —  Kürşat Erenbilge —  Ahmet Ünlü —  Ahmet Vanlıoğlu —  Ömer Döngeloğlu —  Cemaleddin Hocaoğlu İlahiler —  A —  B —  C —  Ç —  D ——  Dursun Ali Erzincanlı —  E —  F —  G —  H —  I —  İ —  J —  K ——  Kardeşlik Çağrısı —  L —  M —  N —  O —  Ö —  P —  R —  S —  Ş —  T —  U —  Ü —  V —  Y —  Z Resim Galerisi E Kart Dini Hikayeler Şiirler —  A ——  A.kadir ——  Abdulbaki Kömür ——  Abdurrahim Karakoç ——  Adnan Yücel ——  Ahmet Arslan ——  Ahmet Erhan ——  Ahmet Nedim ——  Ahmet Selçuk İlkan ——  Ali Kılıç Kakiz ——  Ali Tayyar Önder ——  Ali Ulvi Kurucu ——  Arif Arslan ——  Arif Nihat Asya ——  Aşık Seafai ——  Aşık Veysel ——  Atilla İlhan —  B ——  Bahattin Karakoç ——  Bahtiyar Vahabzade ——  Bediüzzaman Said Nursi —  C ——  Cahit Sıtkı Tarancı ——  Cemal Safi ——  Cengiz Numanoğlu —  Ç ——  Çetin Erden ——  Çiğdem Altınöz —  D ——  Dr.yakup Ziya Genç ——  Dursun Ali Erzincanlı —  E —  F —  G —  H ——  Hayreddin Karaman —  I ——  İbrahim Sadri —  İ —  J —  K —  L —  M ——  M.fethullah Gülen ——  M.Nihat Malkoç ——  Mehmet Akif Ersoy ——  Muhammed Ali Eşmeli ——  Mustafa Necati Bursalı —  N ——  Necip Fazıl Kısakürek ——  Neşet Ertaş ——  Nuri Can ——  Nurullah Genç —  O ——  Onur Ünlü —  Ö ——  Öztürk Doğan —  P —  R ——  Remzi Zengin —  S ——  Safiye Karanfil ——  Selami Saplak ——  Sezai Karakoç —  Ş —  T ——  Tahir Yüksel —  U ——  Uğur Işılak —  Ü —  V —  Y ——  Yılmaz Erdoğan ——  Yılmaz Odabaşı ——  Yunus Emre —  Z ——  Zeki Ordu Fıkralar —  Temel Fıkraları —  Nasreddin Hoca —  Av Avcı Fıkraları —  Çocuk —  Deli Fıkraları —  Yörelerimizden Fıkralar Yemek Tarifleri —  Av Etleri —  Bisküviler - Kurabiyeler —  Çorbalar —  Deniz Ürünleri —  Dolmalar —  Et Yemekleri —  Hamur İşleri —  Kebaplar —  Kekler - Pastalar —  Köfteler —  Pilavlar —  Reçeller - Marmelatlar —  Sakatat Yemekleri —  Salatalar —  Sandviç - Kanepeler —  Sebze Yemekleri —  Soslar —  Tanımsız —  Tatlılar —  Tavuk Yemekleri —  Yahniler —  İçecekler —  Yumurta Yemekleri Ziyaretçi Defteri Tavsiye Et Yardım Site Haritası Site Kuralları Webmaster Gelişmiş Arama

Eposta Kayıt

B—ÎCÂZ: 

 

İcaz (sözü kısaltma): Sözlükte; fiilinin masdan olup, işi çabuk yapmak, sözü kısa kesmek, özetlemek gibi mânalara gelir.[22] bir me'ânî teri­mi olarak; maksadı açık ve net bir şekilde ifâde etmek suretiyle, az kelim­elerle çok mânaları anlatmaya "icaz" denir.

Veya herhangi bir mefhumu, kendinden az lafızlarla ifâde etmeye icaz de­nilir.[23]

1- İcazın (sözü kısaltmanın) kısımları:

İcaz iki kısma ayrılır

a) İcâz-ı kısar: Bu icaz, hazıf yapılmadan, geniş ve engin mânaları kapsayan az sayıda kelime kullanmak suretiyle yapılır.

b) Hazıf icazı: (düşürme yoluyla yapılan kısaltma); İcâz'm bu kısmında; hazfedilen şeye delâlet eden bir ipucunun bulunması şartıyla ibarede bulunan kelimelerden bir veya birkaç kelimeyi; bir cümle veya bir­kaç cümleyi hazfetmek suretiyle yapılır.[24]

îcâzla ilgili bazı misâller:

Yüce Allah şöyle buyurmuş: «Bilesiniz ki; yarat­mak da emretmek de O'na aittir.»[25]

Peygamber (s.a.) şöyle buyurmuş: «Güçsüz, kafilenin başkanıdır,»[26]

Çok miktarda malı (davarları) süren bir bedeviye şöyle denildi:

«Bu mal kime aittir? O: "Allah'a . Elimdedir." (Yâni emânet olarak elimdedir.) dedi.»[27] 'Bu üç misalde "icâzü'l-hsar" vardır.

«Rabbin(in emri) geldiği ve melekler saf saf dizildiği zaman (her şey ortaya çıkacak).»[28] Bu ayette,   kelimesi hazfedilmiştir. Yüce Allah, her yerde hazır olduğu için, ona gelme fiilini nisbet etmek caiz değildir.

«Kâf, Şünll  Ve şerefli Kur'âna andolsun ki; kâfirler aralarından bir uyarıcının gelmesine şaştılar....»[29] Bu âyette, kasemin cevabı olan baresi hazfedil­miştir. Yâni; Kâf ve Şanlı Kur'ân'a yemin olsun ki siz ölümden sonra diri­leceksiniz.

Yüce Allah, Hz. Musa' mn, Hz. Şu'ayb'ın iki kızı ile meydana gelen hikâyesinde şöyle buyurmuş:

üzerine Musa, onların yerine (davarlarını) sulayıverdi. Sonra gölgeye çekildi ve: Rabbim! Doğrusu ba­na indireceğin her hayra (lütfuna) muhtacım dedi. Derken, o iki kadından biri utana utana yürüyerek ona geldi: Babam, dedi, bizim yerimize (hay­vanları) sulamanın karşılığını Ödemek için seni çağırıyor.»[30] Bu ayette, en az üç cümle hazfedilmiştir.

a) Kısar icazı ) ile ilgili bazı âyetler ve diğer misaller:

Yüce Allah, bir ayette şöyle buyurmuş:

Kısasta sizin için hayat vardır.»[31]

«İnanıp da imanlarına zulüm karıştırmayanlar, işte emniyet içinde olma onların hakkıdır. Ve onlar doğru yolu bulanlardır»[32]Bu misâlde, kısar icazı vardır.

«Yeryüzünden sular çıkardı, orada otlak­lar yarattı. »[33]

«Ey Muhammedi Sen affı '(kolaylık yolunu) tut, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir.»[34] Bu misâlde, kısar icazı vardır.

ö emrolunanları açıkça söyle ve ortak koşanlardan yüz çevir.»[35]

Muhakkak ki Allah, adaleti,

iyiliği, akrabaya yardım etmeyi emreder, çirkin işleri, fenalık ve azgınlığı da yasaklar. O, düşünüp uttasınız diye size öğüt verir.[36] »

«Şüphesiz, açık-seçik konuşmanın bir kısmı büyü gibidir. »[37] Bu'cümle, her türlü fasîh sözü kapsıyor.

b) Hazıf icazı    ile ilgili misaller:

Kelimeyi hazfetmek yoluyla sözü kısaltmaya, İmrü'ül-Kays'm şu :

«Zten (sevgilime) dedim ki; Allaha yemin ederim. Başımı ve mafsallarımı kesseler bile, senin yanında oturmaya devam edeceğim. »[38]

«(Oğulları), "Allah'a andolsun ki sen hâlâ Yûsuf u anıyorsun. Sonunda ya hasta olacaksın, ya da büsbütün helak olacaksın!"'dediler,»[39]    Bu ayette; kelimesi hazfedilmiştir.

Cümlenin düşürülmesiyle yapılan icaz, Kur'ân-i Kerîm'deki şu âyette olduğu gibi: «Eğer seni ya­lanlıyorlarsa (üzülme) senden Önceki Peygamberler de yalanlandı.»[40]     Yâni; Sen de o Peygamberleri örnek edinip üzülme, acıya dayan ve sabret. Birden fazla cümlenin hazfıyla (düşürülmesiyle) sözün kısaltılmasına örnek: Şu âyette olduğu gibi:

« Beni hemen (zindana) gönderin. .. .Ey Yusuf! Ey doğru sözlü kişi!. »[41] Yâni kendisinden rüya yorumunu sormam için beni Hz. Yusufun yanma gönderin! Dediğini yaptılar. Yu-sufun yanma gitti ve ona dedi ki;   « Ey Yusuf! Ey doğru sözlü kişi!......»

Ebû't-Tayyib el-Mütenebbî (Öİ.354/965), bir şiirinde şöyle demiş:

«Geçmiş ümmetler, zamanın gençliğinde geldiler. Ve zaman onları sevin­dirdi. Biz ise zaman (dünya) yaşlandığında geldik.»[42] Yâni artık bizi se­vindirecek bir şeyi kalmadığı için o bize kötülük yaptı.

«Meyve yedim ve su (içtim).»[43]

Yüzleri kararanlara şöyle denecektir; imân ettikten sonra kâfir mi oldunuz?»[44]  Müfessirler, bu âyeti tefsir ederken; "Yâni onlara de­nilir ki; İmân ettikten sonra inkâr mı ettiniz?" derler.

«Eğer bir Kur'ân'la dağlar yürütülseydi, veya onun­la yer parçalansaydı, yahut onunla ölüler konuşturulsaydı. (O Kur'ân, yine bu kitap olacaktı). Fakat bütün işler Allah'a aittir.»[45] «Anneleriniz ... size haram kılındı.»[46]  Yâni onlarla evlenmek size haram kılındı.

Ö«ce de sonra da emir Allah'a aittir.»[47] Yâni herşeyden önce ve her şeyden sonra , demektir.

c) İcazla ilgili bazı Hadisler :

 «Müslüman, müslümanlann

elinden ve dilinden zarar görmediği kimsedir.»[48]

«Bir şeyi sevmen, seni hem kör hem de sağır eder.»[49]

«.sevdiği ile beraberdir.[50]

»«Mü'minin niyeti, âmelinden daha hayırlıdır.[51]

Mide, hastalık evidir; perhiz ise ilâcın başı sayılır...»[52]

Kişi, kardeşi ile çok ve kalabalık sayılır,»[53]

Not: Edebiyatçılar, belagat âlimleri, zeki insanlar ve diğer bilim adam­ları bazı konularda sözü kısa kesmeyi"îcâz" uygun görmüşler. İcazı ge­rektiren başlıca durumlar şunlardır:

- Padişah ve kıralların valilere ve memurlara gönderdikleri genelgeler. Özellikle savaş, afet ve kriz zamanlarında.

- Sultanlara ait emirler ve yasaklarda.

- Padişahların vergi ve gümrük vergilerini tahsil etmek ve diğer devlet işlerini yürütme hakkında tedbirleri almakla ilgili yazı ve fermanları.

- Vaat ve uyarı ihtiva eden yazılar.

- Hediye edilen nimetlere ve yapılan iyiliklere karşılık teşekkür etmek.

- Merhamet dilemek ve şikâyetle ilgili dilek ve yazılarda.

- Bir yetkiliden kendisine iyi bakılmasını ve önem vermesini istemekle il­gili dileklerde.

- Özür dilemek, suç ithamından yakasını kurtarmak için yazılan yazılar.

- Birbirlerini sevenler ve arkadaşlar arasındaki kınamalar.

- Anlamaları için bir işaret yeterli olan akıllı kimselere hitap etmede.

- Konu ile ilgisi olmayan kimselerden bir hususu gizlemek için, işaret ile ifâde etmenin uygun olduğu yerlerde.

- Ezberi ve anlamayı kolaylaştırmak, -Yerin dar olması,

- Bir şeyi gizlemek ve sözü uzatmaktan meydana gelen bıkkınlığı ve usan­mayı gidermek. Ve benzeri yerlerde "îcâz" uygundur.[54]

Not 2: Bazı Türkçe örnekler:

- Vakit, nakittir.                                   

 -Azıcık aşım, ağrısız başım.

- Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi.

- Bağbân bir gül için bin hâre hizmetkar olur.

- Âdeme, kendi ayağı ile devlet gelmez.   - Acımaz kestiği parmak şer'in.

- Olmayınca hasta, kadrini bilmez âdem sıhhatin.

- Yere düşmekle cevher sakıt olmaz kadr- u kıymetten.

- Atarlar taşı, elbette dıraht-ı meyvedâr üzre.

- Ateş olmayan yerden duman çıkmaz.      

- Ateş düştüğü yeri yakar.

- İstemeyene verilmez.                            

- Elçiye zeval yoktur.

- Derdini söylemeyen derman bulmaz.

- Ağaç köküne muhtaç,                           

- Akacak kan, damarda durmaz.

- Az söyleyen anılır, çok söyleyen yanılır.            

- Ev alma, komşu al!

- Sütten ağzı yanan, yoğurdu öfleyerek yer. v.s.[55]

 

---

[22] el-Kâmûs, s. 679; Lisânü'l-'arab, 5/427; el-Beyân ve't-tebyîn, 1/54; el-Külliyyât, s .220; 'Ulûmü'l-belâğa, s. 166; el-Belâğatü'i-'arabiyye, 'Ilmü'l-Me'ânî, s. 399; el-Belâğatü'l-'arabiyye, 2/26; Mu'cemü'l-mustalahâîi'l-belâğiyye, s. 202.

Tarihte Bugün